historia i ja: historia

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą historia. Pokaż wszystkie posty

sobota, marca 18, 2023

Przeczytania - 466 - Norman Davis "Mała Europa. Szkice Polskie" (Wydawnictwo Znak Horyzont)

"Witamy na planecie Polska - w wyjątkowym miejscu o niezwykle bogatej historii. Jest tu pełno niespodzianek, chociaż nie wszystkie państwa zachwycą" - tak profesor Norman Davis zaprasza do lektury swojej książki, pt. "Mała Europa. Szkice Polskie", w tłumaczeniu Bartłomieja Pietrzyka, a którą mamy dzięki staraniem Wydawnictwa Znak Horyzont. Wiem, dookoła nas pełno mądrych głów, które butnie powtarzają, że nikt nas w obcych językach polskiej historii uczył nie będzie. Proszę sobie włączyć odcinek dwunasty serialu TVP "Przygody pana Michała", gdzie z ust biskupa Wespazjana Lanckorońskiego słyszymy takie zdanie (w tej roli nieodżałowanej pamięci Cz. Wołłejko): "My Polacy nie musimy od przybyszów historii się uczyć. Mamy swój własny rozum". Cytuję z pamięci. Ja jednak nauki historyka rodem z Walii od lat przyjmuję, książki Jego czytam, wzbogacają one mój księgozbiór, jak żadnego innego współczesnego mi historyka. Niech się z tym pogodzą, ci którzy próbują pisać dzieje narodu i państwa na nowo.

środa, maja 18, 2022

Przeczytania odcinek 441: Marcin Król "Do nielicznego grona szczęśliwych" (Iskry)

Mea culpa! Mea culpa! Mea culpa! - ile mogę wznosić kułak i uderzać nim w pierś cherlawą. Mogłem-że zapomnieć o "Do nielicznego grona szczęśliwych" profesora Marcina Króla (1944-2020), jakie wydały Iskry? Byłem przekonany, że po prostu w swej dobroci pożyczyłem i bezpowrotnie straciłem możność obcowania z tymi felietonami. A tu niespodzianka! Pracując nad poprzednim odcinkiem cyklu okazało się, że strata nie była żadną stratą, ale moją nieuwagą!...

wtorek, czerwca 01, 2021

Pożegnanie - profesor Henryk Samsonowicz (1930-2021)

28 maja zmarł profesor Henryk Samsonowicz, wybitny mediewista, minister edukacji, rektor Uniwersytetu Warszawskiego. Zaledwie rok temu, przy okazji 90-tych urodzin Szacownego Jubilata, napisałem na blogu t e n tekst, pragnę go teraz przypomnieć.

* * *

"...Gierek niejednokrotnie starał się udowodnić, że jest jeszcze większym wasalem sowieckim niż Gomułka. Symboliczne tego potwierdzenie to zapis o wieczystej przyjaźni ze Związkiem Radzieckim, dokonana w konstytucji w 1976 roku" - wspominał przed laty Szacowny Jubilat*. A ja nie po raz pierwszy sięgam do tej książki. Okazja zresztą wyjątkowa: pan profesor Henryk Samsonowicz skończył 90. lat!

poniedziałek, czerwca 29, 2020

Myśli wygrzebane (112) Bertrand Arthur William Russell, 3. hrabia Russell

Gorączka wyborcza trwa w najlepsze. Te z 10 maja nie odbyły się. No to mieliśmy je 28 czerwca. Dość feralna data w historii. Starczy wspomnieć Sarajewo sprzed 106. laty i wizytę tam arcyksięcia Franciszka Ferdynanda z żoną Zofią. Ale kto by tam dopatrywał się analogii historycznej na Wiejskiej 4/6/8, skoro na jego czele stoi pani polityk(-czka), która o Katyniu uczyła się z przedwojennych książek.

Od czasu do czasu warto posłuchać (poczytać) mądrego człowieka. Tym bardziej, że rzadko trafia się, aby głos zabierał prawdziwy hrabia! Sam Bertrand Arthur William Russell, 3. hrabia Russell (1872-1970), którego pięćdziesiąta rocznica śmierci minęła 2 lutego.

czwartek, stycznia 09, 2020

Myśli wygrzebane (106) Eustachy Rylski

"Na tym polega dramat historii i historyków - że wystarczy jedna dobrze napisana powieść i niewiele już mogą przekazać" - to mój ulubiony cytat odkąd go poznałem i zamieściłem na tym blogu. Wtedy (tj. 31 VII 2015 r.) w cyklu "Poczytane" pojawił się skutek przyrzeczenia wywiadu z Eustachym Rylskim, które przeleżał w moich papierach od... 2006 r. I powtarzam to zdanie, jak mantrę. Ale i tym razem nie sięgam po świeżynkę, bo wywiad ukazał się w 2008 r*.

środa, stycznia 01, 2020

2020

Mamy zatem 2020 r.

Wkroczyliśmy w latach 20-ste XXI w. Szalone, jak te w XX? Trudno orzec. Jedno jest pewne, to będzie przełomowa dekada. Pod wieloma względami. Bez względu na reformy przyjdzie czas na emeryturę, skończy się 60. lat, Wnuki powędrują do szkół, jedni ludzie bezpowrotnie odejdą i przyjdą kolejni. Za kilka miesięcy czekają nas wybory prezydenckie. Trzeba mądrze wybrać. Nie może być tak, że strażnik Konstytucji jest jej łamaczem. Trudne wybory i decyzje.

sobota, czerwca 08, 2019

Torunia nigdy dość...

...truizm?

Bydgoszczanie mogą mieć mi za złe, że chwalę miasto nad Wisłą. Bo żywe wciąż są antagonizmy. Nawet w czasie tego niedzielnego (2 VI) spotkania usłyszałem, jak przewodnik jakieś wycieczce jął wyłuszczać, jaki jest rzeczy rodowód. Widać, tak już musi być, że z jakichś zadawnionych przyczyn miasta (i ich mieszkańcy?) nie pałają do siebie miłością czy tolerancją. Na pewno nie zaliczam się do tego grona, które ciska kości niezgody. Moja stryjeczna babka, Klara z Nowickich, była torunianką.

wtorek, grudnia 25, 2018

Jedyny! Wyjątkowy! Gwiazdkowy!

...quiz historyczny.

Żartobliwy, ale o to przecież chodzi, aby nie przesilać umysłu w ten czas świąteczny. Już po Wigilii, opłatek podzielony, karp i inne ryby w galarecie zjedzone, prezenty ujawnione. Zgaga pozostała? Nic to, przejdzie. Szwagry, zięcie, synowe pokłóciły się przy stole? Bo polityka? Bo nie ta opcja, co trzeba? Bo się komuś nie podoba ta pani z tamtym panem? Ja na ten czas świąteczny proponuję coś zaskakującego. Tak, quiz historyczny. Taki z przymrużeniem oka. Wyjątkowy!

środa, października 31, 2018

Paleta (XLII) Jan Matejko

"Po południu tegoż dnia przybyłem znowu do pracowni; był bardzo zmieniony, chciał wyjść na schodki stojące koło obrazu, aby mógł dalej obraz malować, lecz nie miał siły; próbował, ręką się trzymał za poręcz, lecz wyjść nie zdołał"* - był 30 X 1893 r. 125 lat temu. Następnego dnia było już tylko gorzej: "...taki przedtem krzyk przeraźliwy, taki okropny z ust wydobywał się jego, że się patrzącym straszno robiło. Prawie się z tego na głowie włos jeżył. Trudno zapomnieć tego jęczenia. Krzyk był nadludzki, bo się zdawało, że z największego on gdzieś wychodził olbrzyma". Jan Matejko gasł. Miał 55. lat. Dokładnie tyle samo, co piszący te słowa. Oddał ducha Bogu 1 listopada, 125 lat temu.

piątek, sierpnia 17, 2018

Przeczytania... (276) Lew Tołstoj "Wojna i pokój" tom III i IV (Wydawnictwo Zysk i S-ka)

Trochę wody w Brdzie upłynęło do Wisły, nim do moich rąk trafił tom III z IV "Wojny i pokoju" Lwa Tołstoja, w tłumaczeniu Andrzeja Stawara, Wydawnictwa Zysk i S-ka. A do publikacji tego "Przeczytania..." - też. Mea culpa!... "Oto dalszy ciąg imponującego dzieła Lwa Tołstoja. W III tomie tej rosyjskiej epopei narodowej wojska napoleońskie nieuchronnie zbliżają się do Rosji, aż w końcu Francuzi wkraczają do Moskwy. Tom IV to przede wszystkim spiski i zamachy, bitwa pod Borodino, klęska Napoleona oraz finały wielkich historii miłosnych. Mimo wojennej zawieruchy życie musi toczyć się dalej" - to rekomendacja zwartości przeszło ośmiuset stron. Cóż ja wobec tego, co tu znajdujemy mogę jeszcze napisać? Brać się za bary z Wielką Literaturą? Co ja wariat? Сумасшедший?

wtorek, sierpnia 30, 2016

Przeczytania... (163) Marcin Kula "Naród, historia i... dużo kłopotów" (Wydawnictwo Universitas)

"Historia weszła do parlamentów. Na całym świecie podejmują one obecnie uchwały chwalące lub krytykujące wydarzenia dziejowe oraz, co gorsza, dopuszczające jedną wersję historii. Czasem ustawowo wręcz grozi się karami za powiedzenie czegoś innego" - nie myślałem, że wrócę do książki profesora doktora Marcina Kuli (patrzy "Myśli wygrzebane", odc. 56 z 20 XII ubiegłego roku). Na własny użytek robię TO dość często. Szukam śladów u mądrzejszych od siebie i szukam potwierdzenia czy nie błądzę, czy nie wyciągam pochopnych wniosków, ekscytuję się lub nad interpretuję fakty? Nie jest w moim interesie robić tu zbytniej reklamy Wydawnictwu Universitas (nasza współpraca była dość krótka). Mam-że nie zauważać, że dzięki niemu mamy tę ważną książkę do swej dyspozycji? Już sam tytuł ("Naród, historia i... dużo kłopotów") stawia nas wobec... problemu? To, czego jesteśmy świadkami obecnie (patrz pogrzeb "Inki" i "Zagończyka) wręcz nakazuje szukania odpowiedzi, ale i oparcia.

środa, sierpnia 24, 2016

Przeczytania... (161) Ludwik Stomma "Historie przecenione" (Wydawnciwto Iskry)

Zacznę nietypowo, bo nie od książki, ale od... artykułu. Książkę i artykuł łączy rzecz jasna autor: Ludwik Stomma! "Czytajcie Anię" ("Polityka" nr 3 /2016, s. 105), kilka zdań: "Doszedłem wreszcie do tego momentu dorosłości, kiedy dane mi zostało zrozumieć, że nie Szekspir, Tołstoj, Dostojewski, Stendhal, Steinbeck, Grass, a nawet nie Pilch. Że powieścią mego życia jest «Ania z Zielonego Wzgórza»". Skąd taka deklaracja? Wyjaśnienie jest, a jakże kilka linijek poniżej: "...na trzystu stronach (wydanie Naszej Księgarni z 1985 r.) nie mamy ani jednego morderstwa, nikt nikogo nie okrada, nie popada w neurastenię, pijaństwo ani pedofilię, nikt się nie bawi w walki polityczne, nawet jeśli dowiadujemy się mimochodem, iż Maryla była konserwatystką. [...] Jedyną złą wiadomością na trzystu stronach jest bankructwo Banku Abbey, które spowoduje zawał serca Mateusza". Po co TEN prasowy cytat? Aby jednym umiejscowić, z kim (jako pisarzem) mamy do czynienia; drugim, że jest literatura ponadczasowa i czeka na nas? Nie, nie znam książki Lucy Maud Montgomery. Mój świat wtedy, kiedy koleżanki rozczytywały się w losach niezwykłej Anki Shirley, to był raczej M. Twain, J. London, A. Dumas, J. Verne.

Strony