historia i ja: ZOMO

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą ZOMO. Pokaż wszystkie posty

wtorek, marca 19, 2024

...na 43-cią rocznicę bydgoskiego marca - 19 III 1981 r.

Dla wielu osób, to po prostu... śmieci! Dla wielu osób, to po prostu szpargały po dziadku, ojcu, nic nie warte pożółkłe badziewie! Niestety podobne myślenie prowadzi do wyrzucania na śmieci, użycia jako podpałki tego wszystkiego, co skupiało uwagę poprzedniego pokolenia czy pokoleń w burzliwych latach 1980-1981. Tak być nie powinno. Ale często (bardzo) t a k jest. Niech moi rówieśnicy (rocznik 1963) sami odpowiedzą sobie na pytanie: a co ja zachowałem z tego okresu, kiedy miałem -naście lat i od wolności szumiało mi w głowie? O ile mamy poczucie wartości minionego czasu, zapleśniałej prawdy, nie chcianych bohaterów, to gromadzimy, ba! ukrywamy przed żoną czy nadgorliwym potomstwem, aby jednak nie nastąpił finał w kuble na śmieci. Że się z nas śmieją, że dziadek i ojciec zbiera śmieci? Trudno. Kiedy ci, którzy tak mówią i zachowują się za kilka lat otrzeźwieją, do rozumu jakiegoś dojdą, to będzie już za późno. Wielki Norwid pisał, cytuję z pamięci: "Syn minie pismo, lecz ty spomnisz wnuku".

piątek, marca 10, 2023

Spotkanie z Pegazem - 196 - Jacek Kaczmarski "Doświadczenie" lub "Marzec '68"

Tak, do powstania tego odcinka cyklu pchnęło mnie ostatnie pisanie o Marcu '68. Zacytowałem wtedy fragment wiersza, pt. "Doświadczenie". Jest jeszcze inny tytuł: "Marzec '68". I wszystko jasne? Nie da się (w każdym bądź razie dotyczy to mnie i mego z historią obcowania) przejść obojętnie wobec tamtych wydarzeń. Ja w 1968 r.? Raptem 5-latek. Niewiele starszy od mego najmłodszego wnuczątka, Grzesia. Nie wiem kiedy po raz pierwszy zetknąłem się z tym, co wstrząsało Polską pięćdziesiąt pięć lat temu. Żeby było ciekawie: Jacek Kaczmarski (1957-2004) też nie należał do pokolenia Marca.

środa, marca 17, 2021

...na 40-tą rocznicę bydgoskiego marca - 19 III 1981 r.

Nie chce mi się wierzyć, że to już CZTERDZIEŚCI LAT! Bydgoszcz była na ustach świata. W sumie żadne powód do dumy. Oto ktoś wpadł na pokrętny czy szatański pomysł, aby tu nad Brdą sprawdzić na ile można naciągnąć cięciwę cierpliwości społecznej. Trwało niby 90-siąt spokojnych dni, o które prosił generał-premier Wojciech Jaruzelski. A tu - taka niespodzianka? Samowola lokalnego kacyka? Próba sił przed wprowadzeniem stanu wojennego? Bydgoszcz nie dała się! Polska naprawdę stanęła na krawędzi. Skutkiem tego, co się stało 19 marca w gmachu ówczesnej Wojewódzkiej Rady Narodowej, miał byś strajk generalny! W ostatniej chwili wszystkie głowy ochłonęły. Jeszcze potrafiono rozmawiać, jak Polak z Polakiem. W grudniu tegoż 1981 r. przemówią karabiny...

sobota, grudnia 12, 2020

Jacek Kuroń - po raz drugi - 13 XII 1981 r.

"Usłyszałem zgrzyt klucza w zamku. Przyszli. Jechaliśmy później suką przez nocne miasto. Na ulicach stały czołgi i wozy pancerne. Nawet mnie nie skuli. Mój wierny stróż, major Leśniak, zapytał: - No i co, panie Kuroń, warto było?" - bardzo oszczędnie sięgam po "Taki upór"*. Podtytuł dopowiada: "Ze spuścizny Autora wybrała Maria Krawczyk". Sięgam po tę antologię (bo dla mnie to jest antologia), bo mi łatwiej, bo leniwiej? Pani M. Krawczyk zrobiła dla mnie ten zbiór. Nie muszę sięgać po poszczególne tomy. XXXIX rocznica 13 grudnia 1981 r. Nie chce się wierzyć, że to tyle czasu upłynęło, a wielu bohaterów tamtego czasu (z obu obozów) już między nami nie ma. W tym roku minęło szesnaście lat, jak odszedł Jacek KUROŃ.

czwartek, marca 08, 2018

Marzec '68 - odc. 2 - studencki nurt

"Dla ludzi, którzy w 1968 r. studiowali, zwykle najważniejszy jest właśnie studencki nurt Marca. W pamięć tych osób przeważnie najmocniej wryły się wiece, strajki i manifestacja studenckie. wielu postrzega Marzec jako wydarzenie, które wywarło bardzo duży wpływ na ich dalsze życie. [...] Wielu ludzi z tego pokolenia w latach siedemdziesiątych działało w opozycji demokratycznej, po Sierpniu 1980 r. znalazło się wśród działaczy i doradców NSZZ «Solidarność», a po zmianie ustroju w Polsce pełniło różne odpowiedzialne funkcje publiczne, będąc posłami, senatorami, ministrami itd" - trudno nie przyznać racji prof. Jerzemu Eislerowi*. Marzec '68, to preludium tego, co miał się stać w kolejnej dekadzie.

piątek, grudnia 16, 2016

Spotkanie z Pegazem... - 87 - Maciej Bieniasz "Idą pancry na «Wujka» "

16 grudnia 1981 r. padły strzały pod kopalnią "Wujek" w Katowicach. 9 zabitych! 21 rannych! Trudno zapomnieć. Do dziś jakoś trudno się otrząsnąć. Reżim komunistyczny pokazał kły i pazury. Znów Polak strzelał do Polaka! Jak w 1956 r.! Jak w 1970 r.! Sam wstrząśnięty tym, co się stało napisałem:

I polała się krew w naszym domu,

I padł Polak z ręki Polaka.

W imię prawa, porządku, spokoju

Salwa ciszę przerwała na Śląsku.

Ale to nie o mnie ma być - tylko panu profesorze Macieju Bieniaszu, który chwilami zamieniał pędzel na pióro i wtedy powstawały... słowa? "Idą pancry na «Wujka» " są taką spontaniczną reakcją na zbrodnię LWP i ZOMO dokonanej na górnikach z "Wujka", na dzień 16 grudnia 1981 r.

Prof. Maciej Bieniasz - foto Karol Wilczyński

piątek, grudnia 12, 2014

Przeczytania... (22) Karol Modzelewski "Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca" (Wydawnictwo ISKRY)

Robi wrażenie, kiedy książka historyczna wygrywa "NIKE" Nagrodę Literacką 2014 r. Tym bardziej, że jej autorem jest postać wyjątkowa: profesor Karol MODZELEWSKI. Współtwórca tamtego czasu, symbol walki z systemem komunistycznym, ba! nieomal ikona tego nierównego starcia. Losy takich ludzi uświadamiają, że walka Dawida z Goliatem na prawdę może być wygrana! Książka "Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca" wprowadza nas "od kuchni", jak tworzyła się opozycja. Nie tylko. Jak tworzył się... człowiek opozycji. Tym bardziej, że Karol Modzelewski, alias Kirył Aleksandrowicz Budniewicz, powinien był wyrosnąć na "nastajaszciego gieroja", prawdziwego "homo sovieticus". Duży ukłon w kierunku Wydawnictwa ISKRY, które dało nam możliwość wniknięcia w ten pogmatwany życiorys i losy wielu Polaków.

środa, czerwca 19, 2013

Spotkanie z senatorem Janem Rulewskim

Do wizyty doszło w miniony poniedziałek, 17 czerwca. Zaproszono mnie na godzinę 10,00. Była to dla mnie pierwsza osobista możliwość porozmawiania z Człowiekiem Czynu! Nie mnie stawiać pomniki i pisać laurki. Rolę Jana Rulewskiego w historii Bydgoszczy w latach 1980-1981 mógłby kwestionować tylko... wariat? Dla mnie to naprawdę było spotkanie Wielkiej Historii!

Senator Rzeczypospolitej Polskiej, legenda bydgoskiej "Solidarności" Jan Rulewski

wtorek, marca 19, 2013

19 III 1981 r. - bydgoski marzec... czyli na krawędzi!

To był najgorętszy marzec w historii naszego miasta.

Wtedy wielu z nas chyba poczuło, co to znaczy znaleźć się w... oblężonym mieście lub oku cyklonu. Bydgoszcz przez kilkanaście dni była na ustach całego kraju, ba! pojawiała się na łamach prasy zachodniej. To był ten czas, kiedy kierowcy ówczesnego W.P.K. wyłączali silniki swoich autobusów i wskazywali na siedzącego mundurowego funkcjonariusza M. O. i oświadczali: „jeśli on nie wysiądzie, to ja nie jadę”. I Bogu winny, pod ciężarem zawistnych spojrzeń, opuszczał autobus. Siła była w tłumie (?), który skandował okrzyki na ówczesnej al. 1 Maja: „MO – gestapo! MO – gestapo!”.

Wszystko zaczęło się niewinnie, w 16 marca 1981 r., kiedy na gmachu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego przy ul. Dworcowej pojawił się transparent informujący o strajku okupacyjnym. Oto bydgoscy rolnicy (wśród nich był mój cioteczny dziadek, Kazimierz Poźniak z Więcborka) upomnieli się o prawo do tworzenia rolniczych struktur NSZZ „Solidarność”. Oto pękało kolejne ogniwo egzystencji PRL-u! Robotnicy wyrazili swój sprzeciw już latem 1980 r. Rolnicy nie zostali w tyle. Nie udało się przeciwstawić tych warstw sobie! Zajęcie budynku ZSL stanowiło pierwszy krok. Nikt nie mógł przewidzieć eskalacji wydarzeń. Dzień później komitet strajkowy ogłosił się Ogólnopolskim Komitetem Strajkowym NSZZ RI „Solidarność”. Tego samego dnia wiceminister Spraw Wewnętrznych towarzysz generał Bogusław Stachura „...poprosił szefa Sztabu Generalnego WP, gen Siwickiego [zmarł 11 marca br. - przyp. K.N.], o umożliwienie zakwaterowania 1300 funkcjonariuszy MO w jednostkach wojskowych na terenie Bydgoszczy”.Oczywiście prośbę spełniono. Czarne chmury już zaczęły się zbierać... Nie wolno zapominać, że w tym samym czasie w Polsce i „bratnich krajach sąsiedzkich” rozpoczęły się manewry wojsk Układu Warszawskiego pod kryptonimem „Sojuz-81”. Towarzysz generał Wojciech Jaruzelski ciekawie skwitował zbieżność tych wydarzeń: „Czy więc skrajna lekkomyślność, czy jakieś nieczyste moce?

Strony