19 marca i 150 rocznica urodzin (przypadnie 5 XII) zobowiązuje, aby na blogu historycznym zjawiła się książka Szacownego Solenizanta i Jubilata w jedne osobie. No to proszę bardzo - jest. Staraniem Wydawnictwa Znak Horyzont mamy książkę, które zredagowali Zdzisław Najdera i Roman Kuźniar pt. "Piłsudski do czytania". Dla kogoś, kto na wyciągnięcie ręki (taki podły metraż pokoju, w którym teraz piszę i pracuję) ma wiele pierwodruków, reprintów, wydań, albumów etc., etc. etc. na temat Pierwszego Żołnierza Odrodzonej Rzeczypospolitej - ten zbiór nie może stanowić sensacji. Tym bardziej, że jak czytamy "Od wydawcy", które zamyka zbiór (antologię?): "Wybór pism Józefa Piłsudskiego został oparty przede wszystkim na najważniejszym wydaniu jego literackiej spuścizny pt. Pisma zbiorowe. Wydanie prac dotychczas drukiem ogłoszonych [...]". Jak się należy spodziewać jestem w posiadaniu prawie kompletnego wydania z lat 1937-38 i reprintów, jakie ukazywały się w latach 1992-93. No, tak, ale to nie ma być retrospekcja posiadanych przeze mnie piłsudczanów, a zdań kilka nad zbiorem, który jeszcze pachnie świeżością. Trudno, aby i tom wydany przez Wydawnictwo Znak Horyzont nie zasiliło mego księgozbioru.
"Moi panowie! W listopadzie 1918 roku stał się wypadek bynajmniej nie
historyczny, ale
taki sobie zwykły. Mianowicie – z dworca wiedeńskiego, jak się to
zawsze ze wszystkim teraz dzieje, przeszedł przez ulicę Marszałkowską
itd. na ulicę Moniuszki człowiek, którego będziemy nazywali
Józefem Piłsudskim. Szedł w tym mundurze, w jakim obecnie mnie panowie
widzicie. Wracał, co prawda, z niezupełnie zwykłej podróży, wracał z
Magdeburga. Wracali też w tym czasie z tych czy innych obozów dla
internowanych i inni. I w tym też nie ma niezwykłego, w tem też nie ma
historycznego. Historia zaczyna się później, historia niezwykła, nad
którą nieraz się zastanawiałem w ciągu tych pięciu lat i szukałem
odpowiedzi na pytania, które, przypuszczam, przyszłych historyków będą
męczyły jeszcze bardziej wobec tego, że nie będą mieli naocznych
świadków tych zdarzeń. Stała się rzecz niesłychana. Mianowicie – w
przeciągu kilku dni, bez żadnych ze strony tego człowieka starań, bez
żadnego z jego strony gwałtu, bez
żadnego podkupu, bez żadnych koncesyj, czy to leśnych, czy jakichkolwiek
innych, bez żadnych w ogóle i jakichkolwiek «legalnych», że tak powiem,
rzeczy, stał się fakt najzupełniej niezwykły. Człowiek ten stał się
dyktatorem"- wiem, ten cytat już wykorzystałem. Trzy lata temu w odcinku IX cyklu "Polonia Restituta". Robię to z premedytacją. Świadomą. Po prostu lubię i cenię ten cytat. Może mam do niego stosunek sentymentalny? Tak, jak do człowieka, który je wypowiadał.