historia i ja: JKM Zygmunt I Stary

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą JKM Zygmunt I Stary. Pokaż wszystkie posty

piątek, września 23, 2022

...na 530 rocznicę koronacji JKM Jana I Olbrachta Jagiellończyka - 23 IX 1492 r.

Kiedy dotknąć tylko roku 1492, to głos odzywa się jeden z każdego niemal gardziołka: Kolumb! No i widzimy trzy karawele, które suną na zachód, w poszukiwaniu drogi do Indii? Prawdopodobnie wyczerpujemy tym samym zasób wiedzy na temat roku owego. Możliwe, że komuś zapali się światełko w tunelu zakurzonej pamięci: umarł Wawrzyniec Wspaniały z rodu Medyceuszy (Lorenzo il Magnifico de' Medici). Nie sądzę, aby coś padło z własnego podwórka. A szkoda. Bo w 1492 r. wpisały się dwie rocznice: 7 czerwca zmarł JKM Kazimierz IV Jagiellończyk (1447-1492), a 23 września postąpił był na tron syn zmarłego, Jan Olbracht Jagiellończyk. O ile dobrze liczę, to drugi w kolejności polski władca, którego wymieniamy pod dwoma imionami.

piątek, stycznia 01, 2021

...na ten nowy MMXXI rok!

No to mamy AD MMMXXI. Już tłumaczę: 2021 r. Dzień urodzin JKM Zygmunta I Jagiellończyka (1467-1506-1548), zwanego takoż Starym. Bo to za jego panowania stał się fakt niezwykły w naszej historii. "Elekcja Zygmunta Augusta była prawdziwym zamachem stanu, gdyż dokonana została najpierw za życia króla, następnie zaś na sejmie zwyczajnym, a nie na zwołanym na ten cel zgromadzeniem elekcyjnym. Senat i izba poselska zostały zaskoczone przez króla i Tomickiego" - czytam w biografii króla, pióra Zygmunta Wojciechowskiego*.

sobota, sierpnia 01, 2020

...na 500-ną rocznicę urodzin JKM Zygmunta II Augusta Jagiellończyka - 1 VIII 1520 r.

...rocznica przegrała z tą z 1944 r.?

Bo na tej sprzed 76. laty da się coś ugrać, coś zbudować, zaznaczyć na ile się jest dobrym Polakiem i patriotą? Pośpiewać można, popląsać, ubrać w niby-mundur i udawać, że jest się bohaterem tamtych dni. Kogo dziś obchodzi rok 1520? Komu do głowy przyjdzie, aby kawalkada samochodów ruszyła z Krakowskiego Przedmieścia na Wawel, aby pochylić się nad grobem ostatniego Jagiellona? To nie jest wiadomość na pierwsze strony gazet. Tego się nie sprzeda. Na tym się nie zarobi, ani kapitału politycznego nie wzmocni.

czwartek, lutego 20, 2020

...na 490-tą rocznicę koronacji JKM Zygmunta II Augusta Jagiellończyka - 20 II 1530 r.

20 lutego AD 1530 zdarzyło się na Wawelu coś niezwykłego w historii Korony! Oto doszło do koronacji dziewięcioletniego chłopca, jakby to rzekł mój starszy Wnuk: rocznikowo miał 10 lat. Skronie Zygmunta Augusta obojga imion Jagiellończyka zostały zwieńczone koroną! Oto faktem historycznym stała się koronacja vivente rege. Odtąd Polska miała dwóch królów: Starego (tj. Zygmunta I) i Młodego (Zygmunta II Augusta). Nigdy wcześniej, ani nigdy później Wawel nie stał się świadkiem podobnego wydarzenia.

wtorek, lipca 04, 2017

Stańczyk - błazen Króla Jegomościa...

W XVI wieku na dworach królewskich można było spotkać oprócz dostojników, zagranicznych gości, damy dworu, także karłów i karlice oraz błaznów. Błazen był wyjątkową osobą. Na starych obrazach widzimy jakiegoś człowieczka w dziwnym stroju, często z naszytymi na kubraku lub czapce dzwoneczkami. I tak go sobie wyobrażamy. Myśląc „błazen” kojarzymy go z „błazenadą”, „błazeńskimi wygłupami”, „błazeńskimi minami”. „A, to taki dworski głupek” – powiedziałaby większość z nas. Moglibyśmy bardzo się pomylić.

niedziela, kwietnia 23, 2017

Spotkanie z Pegazem... (97) Jan Kochanowski "Proporzec albo hołd pruski" (fragment)

Jak to ładnie brzmi po angielsku: Prussian Homage. Określenie "homagium" dopadło mnie kiedyś w czasie... zaliczania kolokwium z historii powszechnej średniowiecza na UMK w Toruniu. Mózg mi tak zardzewiał, że nie potrafiłem (a przecież czytałem Marca Blocha i to na lata przed tym, nim zostałem studentem szacownej uczelni toruńskiej) wygrzebać z jego zakamarków tego jednego terminu. Na okładce indeksu napisałem sobie i sprawdziłem w domu i spłonąłem rumieńcem wstydu, że...

poniedziałek, grudnia 31, 2012

Zygmunt I Stary - 546. urodziny Jego Wysokości

Jakie mamy z królem skojarzenie? Mąż Bony! Dzwon "Zygmunt"! Hołdy pruski! Ojciec Zygmunta Augusta! Stańczyk! Przebudowa Wawelu! Renesans! Dużo to czy mało, jeśli chodzi o człowieka, który żył na przełomie XV i XVI w., ba! zasiadał na polskim tronie jako jeden z najdłużej panujących (w latach 1506-1548)? Dodajmy: urodził się 1 stycznia 1467 roku! Innymi słowy 546. lat temu. Tłum męskiego rodzeństwa nędzne kroił perspektywy panowania w Polszcze i na Litwie! Właściwie w roku urodzenia były równe... z - e - r - u !

Jan Matejko "Zawieszeni dzwonu Zygmunta"

Strony